De Scheepssoldijboeken van de VOC ontsloten – 650.000 matrozen en soldaten in een database

30 maart 2006

NWO heeft 21 februari 2006 de aanvraag van prof.dr. F.S. Gaastra gehonoreerd voor het project: The European Labour market and the Dutch East India – a database of the personnel of the Dutch East India Company in the 18th century.

De subsidie is toegekend in het kader van het programma voor ‘investeringen middelgroot voor de geesteswetenschappen’ van NWO. Bij de uitvoering wordt samengewerkt met het Nationaal Archief en DANS. De aanvraag is samen met dr. M. van Boven van het Nationaal Archief ingediend. Het Nationaal Archief treedt op als ‘matching organisatie’. Bovendien vindt samenwerking plaats met dr J. Parmentier van de Universiteit Gent.

Het doel van dit project is het samenstellen van een database van gegevens van alle ruim 325.000 dienaren van de kamer Amsterdam van de VOC – matrozen, soldaten en anderen – en de resultaten daarvan ter beschikking te stellen aan onderzoekers via internet. Bij de uitvoering wordt samengewerkt met het Nationaal Archief en DANS.

In het VOC-archief vormen de scheepssoldijboeken een unieke bron, die voor de gehele 18de eeuw – en voor Amsterdam gedeeltelijk ook voor de 17de eeuw –beschikbaar zijn en die zich bij uitstek lenen voor een seriële benadering. Door het samenstellen van een database op basis van scheepssoldijboeken kunnen nieuwe onderzoeksvragen worden gesteld – en beantwoord. Daartoe is al een database gevormd van het personeel van de kamer Zeeland en de kleine kamers (Delft, Rotterdam, Hoorn, Enkhuizen) in de achttiende eeuw. Dat betreft de helft van het personeel in deze tijd. De toekenning maakt het mogelijk om 1) de database te voltooien door ook de gegevens van de Kamer Amsterdam daarin op te nemen en 2) de zoekmogelijkheden en faciliteiten voor de onderzoekers te vergroten.

Dankzij de subsidie is het nu mogelijk om na het Leidse onderzoek naar de scheepvaartbewegingen van de VOC, verzameld in de RGP-delen Dutch-Asiatic Shipping, maar ook beschikbaar op internet, ook de gegevens over het personeel van de Compagnie te ontsluiten.

De invloed die de grote vraag naar personeel door de VOC in de 17de en 18de eeuw had op de Nederlandse arbeidsmarkt, op de demografische ontwikkelingen van de Republiek en op de arbeidsmigratie uit het Europese achterland naar de VOC-steden, is al in vele studies beschreven en nader geanalyseerd. Deze studies gaan steeds terug op dezelfde bronnen en steekproeven uit de VOC-administratie. Voor een scherpere analyse en voor het beantwoorden van nieuwe vragen zijn binnen de traditionele onderzoeksmethoden de grenzen bereikt.

Heb je vragen over dit bericht?

Je naam(Vereist)
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.